De ondergrond in Hoofddorp bestaat overwegend uit zeeklei, en dat bepaalt hoe het werk hier wordt opgebouwd. De Haarlemmermeerpolder is een droogmakerij met een toplaag van kalkrijke zeeklei en zavel, die binnen 0,5 tot 2 meter overgaat in slibhoudend zand; rond Hoofddorp ligt daarnaast plaatselijk het zandige oude zeegat in de ondergrond. Die klei draagt redelijk, maar slaat nat snel dicht en zet na onder belasting, dus een ruim gestabiliseerd zandcunet en een doordachte afwatering zijn hier bepalend voor een oprit of terras die vlak blijft.
Golvende tegels boven boomwortels zijn zelden op te lossen door wortels weg te snijden; het pad iets verhogen of de groeiplaats met een drukvaste laag verbeteren houdt de boom in stand. Puinfunderingen van voor 1994 kunnen asbest bevatten; bij twijfel wordt de laag onderzocht voordat hij wordt uitgegraven, hergebruikt of door de tuin verspreid raakt. Klei die jaren onder verharding heeft gelegen, herstelt niet in een seizoen; een groenbemester of een dikke mulchlaag brengt de structuur sneller terug dan alleen omspitten. Na decennia zetting ligt een tuin in Centrum vaak lager dan de opgehoogde straat; bij een renovatie wordt eerst afgewogen of ophogen nodig is, want elke ophoging zet de zetting opnieuw in gang. Bij het opnieuw stellen van een verzakt terras wordt vaak alleen de hoogte hersteld; zonder het afschot te corrigeren loopt het water daarna nog steeds richting de gevel.
Wat de bodem niet bepaalt, bepaalt het water. Hoofddorp ligt in een diepe droogmakerij die volledig door de Ringvaart wordt omsloten, met een raster van tochten dat het polderpeil regelt en plaatselijk brakke kwel. Een tuin met natte plekken die alleen in de winter optreden, vraagt geen volledige herziening van de waterhuishouding; gericht ontwateren van die plekken lost het meestal op. Bestaande bomen zijn met hun wortels afgestemd op de huidige waterhuishouding, waardoor een nieuw drainagestelsel dat de stand structureel verlaagt hun een deel van het wortelpakket kost. Verharding die bij een renovatie wordt uitgebreid, verplaatst neerslag van de bodem naar de afvoer; een deel van dat water elders in de tuin bergen houdt de balans overeind.