In Vlaardingen is zeeklei de bepalende factor onder elke vierkante meter die wij aanpakken. Vlaardingen ligt op zeeklei over oude kreekruggen van de Maasmond: die ruggen dragen relatief goed, terwijl de tussenliggende komgronden met veen juist slap zijn en ongelijk zetten. In de Broekpolder ligt bovendien een pakket van circa zeven meter opgespoten havenslib uit 1958-1975 dat verontreinigd is, waardoor daar bij elke ontgraving eerst bodemonderzoek en strikte afvoerregels gelden.
Onder een gazon hoort een geleidelijke overgang naar de klei; een scherpe grens tussen aangevoerd zand en de kleilaag eronder laat het water op die grens staan en verstikt de graswortels. Zwaardere elementen zoals een vuurplaats, een tuinhuis of een grote plantenbak krijgen op klei een eigen fundering, omdat de ondergrond onder een blijvende puntlast langzaam blijft inzakken. Het peil in de omliggende sloten ligt vast in het peilbesluit van het waterschap; de tuin past zich daaraan aan, want structureel anders pompen of het slootpeil verhogen is geen optie. Hemelwater wordt op klei bovengronds afgevoerd via licht oppervlakteafschot naar een greppel, wadi of sloot, omdat de verticale wegzijging in de ondergrond vrijwel stilstaat. Klei houdt vocht lang vast en levert het traag; een tuin op zeeklei heeft daardoor minder vaak water nodig dan een zandtuin, maar nieuwe aanplant moet in een droge zomer gericht worden nagegoten. Het verschil tussen maaiveld en slootpeil bepaalt hoeveel wortelruimte er boven het grondwater zit; in de droogmakerijen rond Vlaardingen is die drooglegging beperkt, waardoor ophogen soms de enige manier is om een border te laten slagen.
De waterhuishouding weegt hier net zo zwaar als de grondsoort. De stad ligt aan de getijdengebonden Nieuwe Maas, terwijl het achterland van de Aalkeet-Binnenpolder en Aalkeet-Buitenpolder via gemalen op de boezem afwatert. Een vijver houdt zijn peil bij een middelhoge stand meestal niet vanzelf, doordat de waterspiegel in de zomer boven het grondwater ligt en bijvullen na een droge periode nodig is. Een wadi of grindkoffer werkt bij deze standen het grootste deel van het jaar, maar loopt in een natte winter trager leeg, zodat de beplanting erop zowel droogte als tijdelijk natte voeten moet verdragen.