De ondergrond in Den Hoorn bestaat overwegend uit veen op klei, en dat bepaalt hoe het werk hier wordt opgebouwd. Den Hoorn ligt in het veenweidegebied van Midden-Delfland, waar een kleidek op veen ligt en zandige kreekruggen het patroon doorsnijden. Op de veenpercelen zakt het maaiveld tot ongeveer een centimeter per jaar en op de kreekruggen nauwelijks, waardoor de draagkracht binnen één perceel al kan verschillen; een dieper cunet en een zettingsvrije randopsluiting voorkomen scheefliggende bestrating.
In tuinen rond Den Hoorn ligt onder het gazon vaak een oude ophooglaag met puin, die de wortelzone begrenst en bij aanleg beter kan worden weggenomen. Terras, gazon en beplanting zakken op deze ondergrond met verschillende snelheden omdat de belasting per vlak verschilt; ontwerp de overgangen daarom met een rand of een trede. Werken onder natte omstandigheden kost meer dan het oplevert, doordat de kleibovengrond onder banden en voeten versmeert en daar pas seizoenen later van herstelt. Een vijver met folie kan bij hoge grondwaterstand omhoog worden gedrukt zodra de bak leegstaat, doordat de druk onder de folie dan groter is dan het gewicht erboven. Een beregenings- of elektraleiding die nu op de juiste diepte ligt, ligt na tien jaar zakking anders in het profiel, dus leg de tracés vast in een tekening. Een gefundeerde tuinmuur of poer blijft staan terwijl het pad ernaast zakt, dus reken die verschilzetting in met een dilatatie of een losliggende strook.
Wat de bodem niet bepaalt, bepaalt het water. Het dorp is ontstaan op het punt waar de Lookwatering en de Kastanjewetering samenkomen en wordt doorsneden door de Gaag, die van Delft richting Schipluiden loopt. Een gazon op een perceel met water vlak onder het maaiveld blijft in het winterhalfjaar sponzig; een dikkere, goed doorlatende toplaag en een licht bol profiel houden het begaanbaar. Een wadi werkt alleen wanneer de bodem ervan ruim boven de hoogste grondwaterstand ligt; blijft er permanent water in staan, dan is het geen infiltratievoorziening maar een vijver. Regenwater van het dak kan hier zelden de bodem in; een greppel, een verlaagd gazonvlak of een vijver die tijdelijk mag uitzetten, bergt de bui en laat die vertraagd weglopen.