Onder Bleiswijk ligt hoofdzakelijk zeeklei; dat gegeven staat aan het begin van elke berekening. In de droogmakerij Bleiswijk, tussen 1772 en 1782 met zeven molengangen drooggemalen, ligt zware kalkrijke zeeklei in het middendeel, terwijl de bodem naar het noorden en zuiden lichter wordt door zandbijmenging en er in het zuiden veen voorkomt. Zware klei is slecht waterdoorlatend, dus bestrating vraagt hier vooral aandacht voor afschot en drainage; de draagkracht is beter dan op veen, maar een verdicht zandcunet blijft nodig.
Een vijver in ongestoorde zeeklei kan zonder folie waterhoudend zijn, maar het peil volgt dan de grondwaterstand en zakt in een droge zomer zichtbaar mee. De periode waarin zware klei goed te bewerken is, is smal: tussen te nat om te berijden en te hard om te spitten zitten vaak maar enkele weken per seizoen. Hemelwater wordt op klei bovengronds afgevoerd via licht oppervlakteafschot naar een greppel, wadi of sloot, omdat de verticale wegzijging in de ondergrond vrijwel stilstaat. Zwaardere elementen zoals een vuurplaats, een tuinhuis of een grote plantenbak krijgen op klei een eigen fundering, omdat de ondergrond onder een blijvende puntlast langzaam blijft inzakken. Het peil in de omliggende sloten ligt vast in het peilbesluit van het waterschap; de tuin past zich daaraan aan, want structureel anders pompen of het slootpeil verhogen is geen optie. Op een nieuwbouwkavel ligt onder de toekomstige tuin meestal een verdicht bouwterrein met zand- en puinresten in de klei; die laag gaat eruit of gaat los voordat er beplanting op komt.
Naast de bodem telt het water mee. Polder Bleiswijk heeft een eigen peilbesluit van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, met de Rottemeren en de Bleiswijkse Zoom als open water aan de oostkant. Een wadi werkt alleen wanneer de bodem ervan ruim boven de hoogste grondwaterstand ligt; blijft er permanent water in staan, dan is het geen infiltratievoorziening maar een vijver. Een leeggepompte folievijver of een lege kunststofbak kan door de waterdruk van onderaf omhoog worden gedrukt, waardoor leeghalen beter niet in een natte periode gebeurt. Het waterschap houdt het peil in de sloot binnen de marges van het peilbesluit, zodat de waterlijn in de tuin een vast gegeven is waarop hoogtes en beschoeiing worden afgestemd.