Onder Bergschenhoek ligt hoofdzakelijk kleigrond; dat gegeven staat aan het begin van elke berekening. Bergschenhoek ligt in een van de diepste polders van Nederland, van ongeveer -4,8 m NAP in het westen tot -6,2 m NAP in het oosten en zuiden, met kleigrond aan de oppervlakte en veenrestlagen in de ondergrond. Juist die veenlagen bepalen de zetting: onder zwaardere bestrating, bijgebouwen of een oprit is voorbelasting of een diepere cunetopbouw nodig om na-zakking te beperken.
Een tuin op klei begint met het bepalen van de maaiveldhoogte ten opzichte van het polderpeil, omdat de drooglegging bepaalt hoe nat de bovengrond in de winter wordt. Een vijver in klei houdt zijn water grotendeels vanzelf vast, mits de kleilaag ongestoord blijft; doorgraven tot in een zandlaag laat het waterpeil alsnog wegzakken. Klei heeft een hoge kationenuitwisselingscapaciteit en houdt voeding goed vast, waardoor bemesting bij aanleg beperkt kan blijven en organische stof vooral voor de structuur wordt ingebracht. Terras, border en gazon krijgen op klei ieder hun eigen opbouw, omdat een border juist vocht moet vasthouden terwijl een terras een droge, goed verdichte zandlaag nodig heeft. Ophogen met zwarte grond over een dichte kleilaag verplaatst het probleem: het water zakt tot op de klei en blijft daar staan zolang er geen afvoer of drainage bij komt.
Naast de bodem telt het water mee. Het dorp grenst aan de Rottemeren en het Hoge en Lage Bergse Bos, terwijl de polders eromheen meters onder NAP liggen en dus permanent bemalen worden. Een gazon op een perceel met water vlak onder het maaiveld blijft in het winterhalfjaar sponzig; een dikkere, goed doorlatende toplaag en een licht bol profiel houden het begaanbaar. Langs een watergang die in de legger van het waterschap staat, moet een obstakelvrije strook voor onderhoud vrij blijven, wat de plaats van schuur, hek en beplanting mede bepaalt. Het waterschap houdt het peil in de sloot binnen de marges van het peilbesluit, zodat de waterlijn in de tuin een vast gegeven is waarop hoogtes en beschoeiing worden afgestemd.