De ondergrond in Utrecht bestaat overwegend uit opgehoogde stedelijke grond, en dat bepaalt hoe het werk hier wordt opgebouwd. De binnenstad ligt op de zandige stroomrug van de (Kromme) Rijn met daarbovenop meters antropogeen ophoogpakket vol puin, waardoor graafwerk regelmatig op oude funderingen en archeologie stuit. Buiten die stroomrug — Overvecht, Kanaleneiland — zit slap veen en klei onder het ophoogzand, met blijvende zetting van tuinen, bestrating en riolering tot gevolg.
Onder een oud terras zit naast zand vaak een dikke funderingslaag, en die moet tot ruim onder de gewenste doorwortelbare diepte weg, anders staat de nieuwe beplanting op een harde bodem. Een regenpijp afkoppelen is op doorlatend ophoogmateriaal aantrekkelijk, maar het water zoekt de weg van de minste weerstand; houd daarom afstand tot de gevel en tot een kelder. Bomen die jarenlang tussen verharding stonden hebben hun wortels in de fundering zitten; het opbreken gebeurt rondom die bomen met de hand om het wortelgestel te sparen. Bij het herprofileren komen resten van eerdere tuinen tevoorschijn, van betonpoeren en tegelpaden onder het gras tot stukken folie; die gaan eruit zodat de teeltlaag overal gelijk wordt. Jarenlang berijden heeft de laag onder de verharding dichtgereden; die eerst losbreken en pas daarna aanvullen voorkomt dat regenwater op de oude fundering blijft staan.
Naast de bodem telt het water mee. Grachten, singel, Kromme Rijn, Vecht en het Amsterdam-Rijnkanaal doorsnijden de stad, terwijl het grondwater op de stroomrug dieper staat dan in de omliggende polderwijken. Een tuin met natte plekken die alleen in de winter optreden, vraagt geen volledige herziening van de waterhuishouding; gericht ontwateren van die plekken lost het meestal op. Bestaande bomen zijn met hun wortels afgestemd op de huidige waterhuishouding, waardoor een nieuw drainagestelsel dat de stand structureel verlaagt hun een deel van het wortelpakket kost. Verharding die bij een renovatie wordt uitgebreid, verplaatst neerslag van de bodem naar de afvoer; een deel van dat water elders in de tuin bergen houdt de balans overeind.