In Noordwijk is duinzand de bepalende factor onder elke vierkante meter die wij aanpakken. Noordwijk staat op kalkrijk duinzand en op afgezande zanderij- of bollengrond: droog, goed draagkrachtig en met een grondwaterstand die diep onder maaiveld blijft. Grondwerk graaft hier makkelijk weg, maar los duinzand moet laagsgewijs worden verdicht omdat een pad of oprit anders alsnog nazakt, en de kalkrijke bodem is te schraal voor beplanting zonder flinke bodemverbetering.
Organische stof verteert in het warme, goed doorluchte duinzand snel; een eenmalige compostgift is na een paar jaar verdwenen, dus herhaling hoort in het plan te staan. Een tuin op duinzand begint bij vocht vasthouden: het zand levert weinig water na, waardoor de bovengrond na enkele dagen zonder regen al kurkdroog is. Compost of leemhoudende grond door de bovenste dertig centimeter werken verhoogt het vochthoudend vermogen van de plantvakken; een losse laag teelaarde bovenop het zand droogt juist het snelst uit. Een open zandvlak stuift bij harde wind; zolang de beplanting nog niet gesloten is, houdt een laag houtsnippers of een snelgroeiende bodembedekker het zand op zijn plek.
De waterhuishouding weegt hier net zo zwaar als de grondsoort. De kern ligt hoog en droog op de duinen en de geest; oppervlaktewater is er vooral in de polders aan de oostkant, achter de bollenvelden. Organische stof door de bovengrond werken vergroot het vochthoudend vermogen van de wortelzone, wat op een perceel met diep grondwater meer effect heeft dan welke ontwateringsmaatregel dan ook. Een infiltratiekrat, grindkoffer of eenvoudig verlaagde border verwerkt het dakwater probleemloos, doordat er tussen de bodem van de voorziening en het grondwater meters onverzadigd zand zitten.