Het werk in Hillegom begint bij de bodem, en die is hier overwegend zandgrond. Hillegom staat op strandwalzand dat vanaf het midden van de negentiende eeuw grootschalig is afgezand voor de bollenteelt; de ondergrond draagt goed en zakt weinig, maar het afzanden heeft plaatselijk sterk wisselende maaiveldhoogtes achtergelaten. Het loont daarom om per perceel de zandpakketten en het bestaande peil te controleren voordat cunetdiepte en afschot worden vastgelegd.
Werken rond een bestaande boom in Centrum vraagt op zand aandacht voor wortels ver buiten de kroonrand, want in droge zandgrond spreidt een boom zijn wortels breder dan de kroonprojectie doet vermoeden. Nieuwe verharding krijgt bij een renovatie bij voorkeur afschot naar het groen in plaats van naar de straat, wat op een infiltrerende zandbodem de neerslag ter plaatse houdt. Het bestaande zandbed onder een verwijderde verharding is meestal te behouden als ondergrond, mits het wordt losgemaakt, want jaren onder klinkers hebben de laag dichtgereden. Gebakken klinkers uit een oude oprit zijn bij hergebruik opnieuw te straten, terwijl het straatzand eronder door insleuf en vervuiling doorgaans niet meer als straatlaag bruikbaar is. De grond onder een jarenlang verharde plek is op zand vrijwel zonder organische stof en bodemleven; compost inbrengen en de laag opnieuw doorwortelbaar maken gaat aan elke beplanting vooraf. Halfverharding van gebroken materiaal blijft op een doorlatende zandondergrond goed begaanbaar, doordat er geen water op de laag blijft staan dat het oppervlak week maakt.
Wat de bodem niet bepaalt, bepaalt het water. De Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder vormt de oostgrens van Hillegom en scheidt de hoge zandgrond scherp van de veel lager gelegen droogmakerij. Renovatiewerk in een droge periode beperkt de structuurschade door materieel, terwijl hetzelfde werk na een natte week sporen achterlaat die later onder gazon of border terugkomen. Een verzakte tuin herstellen begint met inmeten: pas als de hoogtes ten opzichte van dorpel, put en waterlijn bekend zijn, is duidelijk hoeveel er te verdelen valt. Bestaande bomen zijn met hun wortels afgestemd op de huidige waterhuishouding, waardoor een nieuw drainagestelsel dat de stand structureel verlaagt hun een deel van het wortelpakket kost.