Bestrating nodig in Rijswijk?

Het werk in Rijswijk begint bij de bodem, en die is hier overwegend zandgrond. Oud-Rijswijk, Leeuwendaal en de Bomenbuurt liggen op de oude strandwal en hebben een zandige, draagkrachtige en makkelijk te ontwateren ondergrond. De Plaspoelpolder, de Hoekpolder en RijswijkBuiten liggen daarentegen in de aangrenzende polder, waar onder de zandophoging slappe klei- en veenlagen zitten en bestrating jarenlang blijft nazakken; grondwerk vraagt in Rijswijk dus per wijk een andere cunetopbouw.

Bij de aansluiting op een woning zakt het verharde vlak op zand nauwelijks, maar de aanvulling van de oude bouwsleuf naast de gevel wel; die strook vraagt extra aandacht bij het verdichten. Onder een oprit met autobelasting blijft een laag menggranulaat 0/31,5 zinvol, omdat de korrelvertanding van gebroken materiaal de puntlast spreidt die los zand vrijwel ongewijzigd doorgeeft. Zand krimpt en zwelt niet met het seizoen, zodat een goed verdicht terras in Rijswijk jaarrond op hoogte blijft en de voegen in een droge zomer niet openscheuren. Een zandondergrond is zelf al een bruikbare funderingslaag, waardoor het cunet onder een terras in Oud-Rijswijk vaak beperkt blijft tot ongeveer 25 tot 30 centimeter in plaats van de diepe ontgraving die slappe bodems vragen. Scheidingsdoek tussen granulaat en zandondergrond voorkomt dat fijn zand door regen en trilling in de holle ruimten van het puin migreert en de fundering langzaam laat inzakken. Zand verdicht het best licht vochtig en in lagen van hooguit dertig centimeter; wordt een ophoging in een keer aangetrild, dan blijft de onderste helft los en zakt de bestrating later plaatselijk weg.

Wat de bodem niet bepaalt, bepaalt het water. De Vliet fungeert hier als boezemwater, terwijl de Plaspoelpolder en de Hoekpolder als afzonderlijke polders met een eigen peil worden bemalen. Afschot naar een border of grasstrook volstaat hier vaak, doordat de bodem de bui daadwerkelijk kan opnemen zolang het grondwater niet tot in de wortelzone is gestegen. Een drainagebuis onder verharding heeft een vrij uitstroompunt nodig, en bij deze standen kan dat vaak op een lager gelegen deel van het perceel of op een infiltratiekoffer. Waterdoorlatende klinkers voldoen hier meestal, mits de onderkant van het infiltratiepakket boven de hoogste winterstand blijft en het pakket uit schoon gebroken materiaal bestaat.