In Nieuwkoop is veengrond de bepalende factor onder elke vierkante meter die wij aanpakken. De dorpskern ligt op een smalle veenrug langs de Nieuwkoopse Plassen, waar het slappe veenpakket jarenlang blijft nazakken en ongelijkmatig zet. Voor terrassen en opritten betekent dat een ruim cunet met stabilisatiedoek of ophogen met lichtgewicht materiaal, anders loopt de bestrating binnen een paar jaar scheef af richting het water.
Het waterschap legt het polderpeil vast in een peilbesluit, en een tuinaanleg in Nieuwkoop wordt daarop afgestemd omdat het slootpeil zich niet aanpast aan de gewenste tuinhoogte. Drainage in een veentuin werkt alleen zolang de buis boven het slootpeil uitkomt, en door maaivelddaling kan die marge na een reeks seizoenen volledig verdwenen zijn. Een borderophoging met tuinaarde drukt het onderliggende veen samen, zodat een border die bij aanleg tien centimeter boven het pad lag na enkele jaren gelijk of lager kan liggen. Een gazon op veen blijft in het voorjaar lang koud en nat doordat de bodem veel water vasthoudt en traag opwarmt, waardoor inzaaien later in het seizoen valt dan op zandgrond. Grond binnen de tuin verplaatsen scheelt transport, maar veen dat is uitgegraven en teruggezet verliest zijn structuur en zakt daarna sterker in dan de ongeroerde laag eronder.
De waterhuishouding weegt hier net zo zwaar als de grondsoort. Het dorp grenst direct aan de circa 1.400 hectare grote Nieuwkoopse Plassen, boezemwater dat door turfwinning is ontstaan en waar het peil hoog en vrij constant staat. Langs een watergang die in de legger van het waterschap staat, moet een obstakelvrije strook voor onderhoud vrij blijven, wat de plaats van schuur, hek en beplanting mede bepaalt. Een leeggepompte folievijver of een lege kunststofbak kan door de waterdruk van onderaf omhoog worden gedrukt, waardoor leeghalen beter niet in een natte periode gebeurt.