De ondergrond in Montfoort bestaat overwegend uit rivierklei, en dat bepaalt hoe het werk hier wordt opgebouwd. De binnenstad staat op rivierklei van de Hollandse IJssel, en die klei was zo goed dat er eeuwenlang steenfabricage op draaide. Ze draagt redelijk maar is dicht en waterremmend, dus bij bestrating is de ontwatering het knelpunt: reken op een dieper cunet, drainage onder het zandbed en waterpasserende verharding om plasvorming op zware klei te voorkomen.
Klei houdt voedingsstoffen goed vast, waardoor er minder vaak en lager gedoseerd bemest hoeft te worden dan op zand; stikstof spoelt wel gewoon uit. Schoffelen heeft op klei alleen zin bij droog weer, want in natte grond wortelen de losgesneden planten meteen weer aan in de omgewoelde smeerlaag. Werken in natte borders drukt de klei tussen de planten samen; een loopplank verdeelt het gewicht en houdt de structuur rond de wortels open. Doorzaaien vraagt op klei goed zaad-bodemcontact: de zode wordt eerst opengesneden en het zaad daarna aangewalst, anders blijft het op de dichte laag liggen.
Wat de bodem niet bepaalt, bepaalt het water. De Hollandse IJssel stroomt dwars door Montfoort en neemt het water op uit de omliggende polders van de Lopikerwaard.