Wie in Hazerswoude-Rijndijk de schop in de grond zet, komt vooral kleigrond tegen. De bebouwingsstrook ligt op de kleiige oeverwal van de Oude Rijn, waar de ondergrond beduidend meer draagt dan in de veenpolder erachter. Klei blijft echter slecht waterdoorlatend: cunetten hebben een voldoende dik zandbed en drainage nodig, anders blijft water onder de bestrating staan en verweekt de fundering bij vorst-dooiwisselingen.
De teellaag wordt niet dieper losgemaakt dan nodig; onder die laag blijft de dichte klei liggen en het overgangsvlak mag geen gladgeschoven, gesloten vlak worden. Klei heeft een hoge kationenuitwisselingscapaciteit en houdt voeding goed vast, waardoor bemesting bij aanleg beperkt kan blijven en organische stof vooral voor de structuur wordt ingebracht. Regenwater blijft op klei lang op het maaiveld staan, waardoor een tuinontwerp in Hazerswoude-Rijndijk eerst een afvoer- of bergingsrichting nodig heeft en pas daarna een beplantingsplan. Terras, border en gazon krijgen op klei ieder hun eigen opbouw, omdat een border juist vocht moet vasthouden terwijl een terras een droge, goed verdichte zandlaag nodig heeft. Een tuin op klei begint met het bepalen van de maaiveldhoogte ten opzichte van het polderpeil, omdat de drooglegging bepaalt hoe nat de bovengrond in de winter wordt. Aanleg in de natte periode kost op klei kwaliteit: het maaiveld wordt bij elke passage dichter, en die schade is later alleen met woelen en organische stof terug te draaien.
De waterhuishouding weegt hier net zo zwaar als de grondsoort. De Oude Rijn vormt hier de boezem waarop de omliggende polders via molens en gemalen uitslaan, met daarachter een fijnmazig slotenpatroon in het veenweidegebied. Een tuinhuis of overkapping in Alphen aan den Rijn krijgt op deze percelen een fundering tot in een dragende laag, of juist bewust een lichte en meebewegende opzet; iets daartussen levert scheefstand op. Een wadi werkt alleen wanneer de bodem ervan ruim boven de hoogste grondwaterstand ligt; blijft er permanent water in staan, dan is het geen infiltratievoorziening maar een vijver.